Chuyển đến nội dung chính

Ngọc Trản quyền

Bài Ngọc Trản Quyền
Lão võ sư Phạm Đình Trọng
Thị phạm võ sư Phạm Thanh Hùng
Ngọc trản ngân đài (chén ngọc trên đài bạc) hay Ngọc trản quyền, là bài quyền được Hội nghị chuyên môn toàn quốc lần thứ 3 do Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam phối hợp với Đại học Thể dục Thể thao tổ chức tại Đầm Sen, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 15 đến 26 tháng 4 năm 1995, bình chọn, thống nhất đưa vào chương trình quy định chung của tất cả các võ phái cổ truyền trên toàn quốc. Hội nghị lần này, ngoài bài quyền nói trên, cũng chọn thêm được 2 bài khác là Bát quái côn và Huỳnh long độc kiếm, nâng tổng số các bài được chọn qua ba hội nghị lên 9 bài (4 bài tại hội nghị lần 1 tổ chức năm 1993 là Hùng kê quyền, Lão hổ thượng sơn, Tứ linh đao, Roi Thái Sơn; 2 bài tại hội nghị lần 2 năm 1994 là Lão mai quyền, Siêu xung thiên)
Lịch sử
Đây là một bài quyền với những kỹ thuật tiêu biểu cho võ thuật cổ truyền dân tộc và là bài chính thống, đặc trưng của đất võ Bình Định. Không ai biết bài quyền Ngọc Trản có từ bao giờ và xuất xứ ở đâu, nhưng theo lưu truyền trong dân gian, bài quyền này nguyên khởi từ võ phái An Vinh của võ sư Hương Mục Ngạc. Trong quá trình tìm tư liệu để nghiên cứu về nguồn gốc và đặc trưng võ cổ truyền Bình Định, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy bài thiệu quyền Ngọc trản trong gia phả họ Trương ở Phù Mỹ.

Đặc điểm
Ngọc trản ngân đài khai thác các tư thế nghịch tréo của bộ pháp kết hợp với sự dịch chuyển trọng tâm liên tục. Để thực hiện thăng bằng được tốt, các tư thế di chuyển trong bài quyền được biến hoá thật linh hoạt, khi thì mặt chân bối (chân trụ) được tạo trước rồi trọng tâm mới di chuyển, lúc thì di chuyển trọng tâm trước rồi mới tạo mặt chân bối sau, nên thấy vững mà không, không mà vững, lảo đảo ngả nghiêng như người say rượu. Hơn nữa chính thân pháp ngả nghiêng đã tạo đà tốt cho thủ pháp, hai tay hoạt động đồng bộ, hòa quyện với nhau một cách nhuần nhuyễn làm tăng thêm uy lực cho động táctấn công và thêm kín đáo cho việc phòng thủ.
Đặc trưng bài quyền thể hiện uy lực của bài: tấn công công phu, toàn diện, chắc đòn, kết hợp nhu cương đúng lúc, đúng chỗ. Phòng thủ kín đáo với những thế né tránh, phản đòn lợi hại. Thân pháp nhẹ nhàng, linh hoạt khi di chuyển, và ra đòn vững chắc, mạnh mẽ khi đứng trụ. Bộ tay dữ dội, nhanh, chính xác, có lúc vờ như thủ để đánh lừa đối phương, hay dụ đối phương với thế vây hãm để tiêu diệt theo dạng "hư hư thực thực".
Ý nghĩa
Chén ngọc trên đài bạc, vậy ẩn ý của người xưa khi đặt tên bài quyền và lời thiệu của bài quyền này thế nào, hiện có những giải thích khác nhau. Võ sư Nguyễn Anh Dũng cho rằng: Võ công và chén rượu, hình như có sự gắn bó ngàn đời. Trước khi lên đường ra chiến trận, được vua ban ngự tửu chúc kỳ khai đắc thắng, lúc ca khúc khải hoàn cũng được vua đón tận cổng thành, tự tay rót rượu mừng mã đáo công thành. Hoặc việc chinh chiến, không về cũng thường tình như uống chén rượu vậy thôi.
Tuy nhiên, võ sư Hồ Bửu, giám đốc Võ đường Tây Sơn-Bình Định tại Mỹ, một trong những học trò của hai võ sư Diệp Bảo Sanh (chưởng môn nhân đời thứ hai của Bình Thái Đạo) và Hồ Nhu (tức Hồ Ngạnh), lại tìm ý nghĩa của bài quyền Ngọc Trản từ những liên tưởng khác.
Võ sư Hồ Bửu cho rằng: Bài Ngọc Trản, có câu mở đầu Ngọc Trản ngân đài, tả hữu tấn khai. Ngọc trản (chén ngọc, chén nhỏ uống rượu hay trà), ngân đài (đĩa bạc có chân dùng để đặt trái cây cúng). Nhà của người Việt, hầu hết đều có một bàn thờ tổ tiên ông bà. Trên bàn thờ ấy, phía trước là cặp chân đèn cầy, chính giữa là một cái lư hương. Kế đến phía trong, và trước bài vị là lục bình cắm hoa, một đĩa bằng bạc có chân, người Bình Định gọi là cổ bồng, đặt trái cây, và bộ tách trà hay một nậm rượu với những chén ngọc nhỏ nhắn xinh xinh. Gia đình giàu có thì chén ngọc đũa ngà, cổ bồng bằng bạc; còn nhà nghèo khó cũng cố gắng lựa một bộ chén và cái đĩa đựng trái cây đẹp nhất, mà với họ quý như ngọc như ngà, để cúng kiến ông bà. Chén ngọc và đĩa bạc là hai vật thể làm sao có thể khai mở tiến ra bên trái bên phải? Thực ra câu thiệu này ngụ ý nói tổ tiên đã bỏ công sức, mồ hôi nước mắt và cả xương máu để xây đắp ngôi nhà và đất nước Việt Nam... Vậy điều đầu tiên của người học võ là phải biết tri ân các bậc tiền nhân và phải noi gương dấn thân bảo vệ non sông để Tổ quốc này mãi mãi trường tồn.
Click vào hình bên dưới để xem Clip
Lời thiệu
Mặc dù vẫn có câu điệp vần, 28 câu lời thiệu của bài vẫn cho thấy đây không hoàn toàn là một bài thơ:
Ngọc trản ngân đài
Tả, hữu tấn/tiến khai thập tự
Liên diệp liên hoa
Đả sát túc, tọa, hồi mai phục
Tấn/tiến đả tam chiến
Thoái/thối thủ nhị linh
Hoành tả, tọa, bạch xà lan lộ
Hữu hoành sát thanh long biên giang
Phụ tử tương tùy
Hoành hữu, tọa, bạch xà lan lộ
Tả hoành sát thanh long biên giang
Phụ tử tương tùy
Hồi tàng địa hổ
Song phi, triển dực
Hạ bàn đoản đả
Hồi tiễn tọa khai cung
Huỳnh long quyển địa
Tấn đả song quyền
Hoành tả, phục hạc khai linh
Trực tiền quyển địa
Tấn/tiến đả song quyền
Hoành hữu, phục hạc khai linh
Trực tiền quyển địa
Tấn, đả song quyền
Hướng, hậu đả thập tự
Diện tý
Hồi, tẩu mã giang tiên
Bái tổ, lập như tiền
Dịch nghĩa:
Chén ngọc đài bạc
Tiến, mở thế thập tự bên trái và bên phải
Liền lá liền hoa
Đánh sít chân, tọa thế "hồi mai phục"
Tiến, đánh ba bận
Lui, hai tay sắc sảo
Xoay trái, tọa thế "Bạch xà lan hộ" (con rắn trắng qua đường cỏ)
Chém ngang bên phải bằng thế "thanh long biên giang" (con rồng xanh trên bờ sông)
Thế cha con nương tựa nhau
Hoành bên phải, tọa thế "Bạch xà lan hộ" (con rắn trắng qua đường cỏ)
Hoành bên trái quét thế "thanh long biên giang" (con rồng xanh trên sông bên)
Thế cha con nương tựa nhau
Trở về thế rắn hổ đất núp
Đá song phi (hai chân bay) rồi thế chim cuốn cánh
Đánh vắt mâm dưới
Về, tọa, xổm mở cánh cung
Thế rồng vàng cuốn đất
Tiến đánh hai đấm
Xoay trái, thế "phục hạc khai linh" (chim hạc phơi cánh).
Thế cuốn đất, đánh thẳng phía trước
Tiến đánh hai đấm
Xoay phải, thế "phục hạc khai linh" (chim hạc phơi cánh)
Thế cuốn đất, đánh thẳng phía trước
Tiến đánh hai đấm
Chuyển phía sau đánh thế chữ thập
Mặt nhìn hướng tý (hướng Bắc)
Trở về thế "tẩu mã giang tiên" (ông tiên ruổi ngựa trên sông)
Bái tổ, đứng như trước
Ngoài lời thiệu kể trên, tại nhiều võ phái như Tân Khánh Bà Trà, Huỳnh Long pháiVovinam v.v. còn nhiều dị bản khác của lời thiệu, trong đó dị bản sau cũng rất phổ biến:
Ngọc trản ngân đài, tả hữu tấn/tiến khai
Thập tự liên ba, đả sát túc
Tả hồi mai phục, tấn/tiến đả song quyền
Hồi phạt địa hồ, hữu ban loan đả
Tấn đả tam chiêu, thối/thoái thủ nhi binh
Hoành hữu tọa, phụ tử tương phùng
Lạc mẫu phùng phi, tương tự cấp thích
Thanh long tiến giang, bạch xà hoành sát
Lục hoạt khai binh, song phi chuyển địa
Hồi mã loan thanh, tấn lập như tiên
Dịch nghĩa:
Chén ngọc trên đài bạc, tiến mở bên trái và phải
Những đợt sóng liên tiếp chữ thập, đánh triệt phần chân
Quay về phía trái mai phục, tiến đánh bằng song quyền
Về trị chồn đất, chuyển phải đánh liên tiếp
Tiến đánh ba mặt, hay lui về thủ cũng là cách dùng binh
Xoay về phải ngồi, cha con gặp lại
Lạc mẹ rồi lại tương phùng, đánh nhanh như trước
Như rồng xanh vượt sông, rắn trắng đánh ngang
Sáu lần mở đường ra quân, đổi hướng đá song phi
Trở về nhạc ngựa reo vang, về vị trí cũ.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Chiêu sinh võ thuật cổ truyền

Trung tâm huấn luyện võ thuật - Câu lạc bộ Võ thuật cổ Truyền KTXDHQG TPHCM chiêu sinh thường xuyên các khóa học, từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần: Cơ sở tại Quận Thủ Đức: Kí túc xá Đại học Quốc gia TPHCM Chiêu sinh Võ Thuật cổ truyền Mr Đạt: 0969.856.512  Câu lạc bộ Võ thuật cổ Truyền KTXDHQG TPHCM  luôn phân loại học viên chính xác để có chương trình tập luyện phù hợp cũng như phát triển từng cá nhân trong võ đường. Học võ thuật không những đem lại cho chúng ta sức khỏe, khả năng tự vệ mà còn rèn luyện cho chúng ta ý chí, bản lĩnh, tính kiên trì, nhẫn nại, tinh thần võ sỹ đạo... "  Khỏe để xây dựng và bảo vệ tổ quốc  ". Trong nhiều năm qua, bằng những nỗ lực không ngừng, c âu lạc bộ Võ thuật cổ Truyền KTXDHQG TPHCM   đã trở thành Võ đường lớn mạnh - Được Bộ văn hóa thể thao và du lịch cho phép tổ chức kỳ thi phong đai, đẳng cho các HLV, Trợ giáo HLV và các võ sinh; Để đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe của tầng lớp thanh thiếu niên và những người yêu thích

Kim Ngưu Quyền

Tây Sơn – Bình Định, Việt Nam là một địa danh lịch sử, văn hóa và võ thuật, đây cũng chính là nơi phát tích của nhà Tây Sơn mà lịch sử đã ghi lại những chiến công hiển hách của Hoàng đế Quang Trung với một đội quân tinh nhuệ, nhờ được luyện tập nhuần nhuyễn võ thuật. Vì vậy, không phải ngẫu nhiên mà uy danh Võ Tây Sơn – Bình Định được nhiều người trong nước và nước ngoài ngưỡng mộ. Hiện nay, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam thống kê có hằng trăm võ phái, chi phái Võ cổ truyền đang phát triển trong nước, nếu không kể các võ phái có nguồn gốc hoặc ảnh hưởng từ Chùa Thiếu Lâm, thì hầu hết có nguồn gốc từ Tây Sơn – Bình Định. Theo các sách viết về Võ cổ truyền Việt Nam có nhiều môn phái, dòng phái võ nhưng thường nghe nói đến là tiêu biểu miền Bắc có môn phái Nhất Nam, miền Trung có môn phái Tây Sơn – Bình Định và miền Nam có môn phái Võ lâm Tân Khánh – Bà Trà. Theo thời gian phát triển đã dần đưa các môn võ lan tỏa đi khắp nơi, kể cả vượt ra ngoài biên giới nước

Cuộc thi Người đẹp quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam 2012

Khai mạc Liên hoan Quốc tế võ cổ truyền Việt Nam - Bình Định 2012 Tối qua (1-8), Liên hoan Quốc tế võ cổ truyền Việt Nam - Bình Định 2012 khai mạc tại Sân vận động Quy Nhơn, với sự tham gia của 53 đoàn đến từ 25 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng 40 đoàn trong nước với khoảng 1.300 võ sư, võ sinh... Trong ba ngày (từ 1 đến 3-8), Liên hoan có những hoạt động chính: bình chọn Người đẹp quốc tế võ cổ truyền Việt Nam; lễ hội đường phố võ cổ truyền Việt Nam; hoạt động biểu diễn, giao lưu võ thuật với các võ đường; hội thảo  Nâng tầm võ Việt ... Cô gái Quy Nhơn Trương Thị Minh Hiền (18 tuổi, vừa tốt nghiệp THPT) cho rằng: “Thí sinh không nhất thiết phải biểu diễn những bài quyền phức tạp, mà quan trọng là thần thái thể hiện khi biểu diễn các bài quyền đó. Động tác phải chuẩn, nhanh, mạnh kết hợp với ánh mắt có hồn...”. Đến nay, 16 nữ võ sinh lọt vào vòng bán kết. Do yêu cầu khắt khe của cuộc thi (vừa phải đẹp, vừa có võ công thâm hậu) nên thí sinh không dễ vượt qua các cửa ải.